Individuele stikstofuitstoot meten en reduceren dé oplossing voor stikstofprobleem

Met stikstofkraker Gazoo heeft JOZ dé oplossing in handen voor het stikstofprobleem in Nederland. Dat concludeert Jorrit Kuperus. Met zijn afstudeeronderzoek toont hij aan dat veehouders hun individuele ammoniakuitstoot realtime kunnen meten en in combinatie met stikstofkraker Gazoo hun uitstoot makkelijk met 80% kunnen verlagen. ‘Per bedrijf de uitstoot meten en verlagen kan in Nederland heel veel oplossen. Zelfs zonder subsidies kan de terugverdientijd van zo’n investering al onder de 5 jaar liggen’, vertelt hij.

Extensiveren of innoveren?

Als laatstejaars masterstudent van de opleiding Innovative Dairy Chain Management aan Van Hall Larenstein studeerde Jorrit dit jaar af op het onderwerp stikstofreductie. ‘Tijdens een module die ik volgde, kregen we de opdracht om een manier te bedenken om de Nederlandse veehouderij te extensiveren. Toen dacht ik direct: waarom denken we steeds vanuit minder koeien als er ook andere oplossingen zijn? Mijn oplossing was innoveren. Toen JOZ kenbaar maakte dat het bedrijf samen met een afstudeerder een onderzoek wilde starten naar de effectiviteit van stikstofkraker Gazoo, werd ik direct enthousiast.’

Realtime individuele uitstoot meten

Inmiddels is Jorrit afgestudeerd en bij JOZ in dienst getreden als Technisch Adviseur Gazoo. Jorrit onderzocht tijdens zijn afstudeeronderzoek op melkveebedrijven wat hun daadwerkelijke emissiefactor was. Hiervoor gebruikte hij data die hij verzamelde via een uniek meetsysteem dat tijdens het onderzoek werd ontwikkeld: de Clean Climate Box.

‘We besloten om zelf de benodigde cijfers te verzamelen en hebben daarom een meetsysteem ontwikkeld dat op basis van sensoren waarden als temperatuur, ammoniak en CO2 in de stal meet’, licht Jorrit toe.

Stikstofreductie van wel 91%

Vanuit de proefmonsters werd duidelijk wat het daadwerkelijke resultaat van de stikstofkraker was bij de onderzochte bedrijven. De Gazoo werkt samen met een separator. Nadat de separator de mest heeft verdeeld in een dikke en dunne fractie, verwijdert de kraker de ammoniak uit de dunne fractie.

De Gazoo kraakt de stikstof door middel van een verdampingsproces en de toepassing van een base of warmte. Tijdens dit verdampingsproces ontstaan 2 producten: restwater en ammoniak in gasvorm. In het tweede deel van het proces wordt er een zuur toegevoegd aan de vluchtige ammoniak. Tijdens dit verwerkingsproces gaan de 2 producten binden en ontstaat er Biogrow een vloeibare kunstmest.

‘Door middel van proefmonsters heb ik gemeten hoeveel ammonium er was verdampt tot ammoniak. Daar kwamen zelfs resultaten uit als 91% ammoniumreductie in de dunne fractie. Natuurlijk is de daadwerkelijk haalbare reductie per bedrijf afhankelijk van meerdere factoren. Zo heeft het ene bedrijf een hogere concentratie ammonium in zijn mest dan het andere bedrijf, waardoor je gemakkelijker resultaat behaalt’, licht Jorrit toe. ‘Maar het gemiddelde reductievermogen van 80% in 12 uur dat JOZ claimt, is makkelijk haalbaar. Dat bewijst dit onderzoek.’

Return on investment van minder dan 5 jaar

Los van het reductievermogen van de stikstofkraker berekende Jorrit ook wat de Return On Investment (ROI) van deze oplossing is. Wanneer heeft een boer zijn investering in stikstofkraker Gazoo terugverdiend? ‘Voor een bedrijf met zo’n 200 melkkoeien, 70 hectare land en hoge mestafzetkosten kan de stikstofkraker al snel uit. De BioGrow die de Gazoo produceert bevat 15% stikstof die niet meer dierlijk is en verlaagt zo het dierlijke stikstofoverschot van een boerderij. Dit creëert ruimte voor boeren om minder mest af te voeren, wat erg kostbaar is. Daarnaast hoeven ze minder kunstmest in te kopen, omdat ze het zelf produceren. Je komt in de berekeningen al uit op een terugverdientijd van 5 jaar.’

Data verzamelen

De Clean Climate Box blijkt verder een veelbelovende oplossing voor agrarisch ondernemers om zelf data op het gebied van ammoniak te verzamelen. Ook als er geen gebruik wordt gemaakt van een stikstofkraker zorgt dit voor veel inzicht in de realtime ammoniakemissie per bedrijf.

De onderzoeker verwacht dat binnen een paar jaar elk melkbedrijf zo’n ‘ammoniakmeter’ in zijn stal heeft om aan te tonen wat zijn ammoniakuitstoot is. ‘De Clean Climate Box was in eerste instantie ontwikkeld als meetsysteem voor dit onderzoek, maar heeft veel potentie om een volwaardig product te worden. De Clean Climate Box wordt daarom ook verder doorontwikkeld, zodat we in de toekomst realtime ammoniakmetingen kunnen gaan monitoren.’

Niet uitkopen, maar innoveren

Innovaties om boeren te helpen reduceren, liggen dus al klaar. ‘Het is jammer dat de overheid nog niet volledig openstaat voor innovaties’, zegt Jorrit. ‘Ik snap aan de ene kant dat innovaties zichzelf eerst moeten bewijzen, maar we kunnen aantonen dat de stikstofkraker het probleem bij de kern aanpakt. Het haalt het ammonium uit de uitrijdbare mest, waardoor boeren minder ammoniak uitstoten. Het ammonium is immers uit de mest verwijderd. Hoeveel ze kunnen reduceren met een stikstofkraker op hun erf is zelfs per individueel geval aantoonbaar. De komende tijd wil ik de calculator verder gaan verfijnen, zodat we nog specifieker per situatie de mogelijke uitstootvermindering in kaart kunnen brengen. Dan zit de oplossing voor het stikstofprobleem in Nederland ‘m dus niet in boeren uitkopen, maar in innoveren.’

Meer weten?

Wil je meer weten over de uitkomsten van het onderzoek? Of ben je benieuwd naar jouw mogelijke uitstootvermindering? Neem dan contact op met Jorrit voor meer informatie of vraag vrijblijvend advies aan een dealer bij jou in de buurt.